Poprawiono dn.: 26.02.2024

Podczas Salonu Czwartkowego w Zamku Królewskim w Niepołomicach 22 lutego rozmawialiśmy o zdrowiu psychicznym dzieci i młodzieży. Gościem specjalnym prof. Teresa Olearczyk była dr Anna Depukat – dyrektor Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, specjalistka w dziedzinie psychiatrii dorosłych, związana z krakowskim Szpitalem Klinicznym im. dr. Józefa Babińskiego. Spotkanie trwało ponad godzinę, a rozmowa skoncentrowała się na aktualnych wyzwaniach związanych ze zdrowiem psychicznym młodego pokolenia.

Rozmówczynie podkreślały zatrważający trend samobójstw wśród dzieci w wieku 7-9 lat, co uwydatniło pilną potrzebę zwrócenia uwagi na zdrowie psychiczne najmłodszych. Kluczowym elementem walki o dobrostan dzieci jest nauczanie ich radzenia sobie z emocjami i umożliwienie otwartej rozmowy na temat problemów.

Dr Depukat wskazała, że narzędzia do tego celu nie są skomplikowane, lecz często brakuje rodzicom podstawowej wiedzy i pewności siebie. A przecież to rodzice i nauczyciele odgrywają kluczową rolę w budowaniu zdrowej psychiki dzieci i młodzieży. Dzieci potrzebują stabilności, zrozumienia, akceptacji i wsparcia ze strony dorosłych. Warto więc podejść do roli opiekuna z odpowiedzialnością i zrozumieniem.

W rozmowie pojawił się też temat nowoczesnych technologii. Tutaj także kluczowa jest świadomość rodziców. Pozwalanie na używanie telefonów lub tabletów dzieci do 6 roku życia, niezależnie od treści, jakie dziecko w nich śledzi, prowadzi do przebodźcowania, kłopotów z emocjami, a także brakiem równowagi. U starszych dzieci problemem jest brak kontroli nad czasem spędzanym przed ekranem, a także niewłaściwa zawartość dostępna w sieci. Często to właśnie patotreści sprawiają, że dzieci i młodzież zaczynają postrzegać siebie i świat wokół, jako bezsensowny i bezwartościowy. Edukacja rodziców w zakresie bezpiecznego korzystania z technologii, a także aktywne uczestnictwo w życiu online dziecka, są w dzisiejszych czasach kluczowe dla zapewnienia mu zdrowego i bezpiecznego środowiska.

Istnieją metody, które mogą pomóc dziecku przebrnąć przez problemy i trudny czas, takie jak budowanie zdrowych relacji, spędzanie wartościowego i aktywnego czasu z rodzicami, różnorodne formy wsparcia, aktywność fizyczna, kontakt z naturą, czytanie książek czy zaangażowanie w wolontariat. W świecie dynamicznie rozwijającym się, często zapominamy o tych bezpłatnych, ale skutecznych narzędziach.

Rozmowa poruszyła też temat autorytetów, a raczej braku autorytetów dla dzieci, które często kierują się opiniami i przykładami celebrytów z mediów społecznościowych. Zauważono, że młodzi ludzie potrzebują mądrych i inspirujących osób, które staną się dla nich wzorem do naśladowania. Brak wzorców może prowadzić do trudności w kształtowaniu własnej tożsamości i wartości.

Potrzebne są także zmiany systemowe w terapii dzieci i młodzieży. Dr Anna Depukat zwróciła uwagę na potrzebę zmian programowych w nauczaniu psychologów, aby lepiej przygotować ich do praktyki terapeutycznej.

Czwartkowe spotkanie było doskonałą okazją do wspólnego zastanowienia się nad kondycją młodego pokolenia, identyfikacji przyczyn problemów oraz omówienia praktycznych rozwiązań, które każdy z nas może wprowadzać systematycznie dla dobra zdrowia psychicznego. Współczesne wyzwania, takie jak presja społeczna, nadmierny stres czy brak świadomości dotyczącego wpływu nowoczesnych technologii, wymagają kompleksowego podejścia społecznego, edukacyjnego i rodzinnego. Wartościowe relacje, edukacja emocjonalna, aktywność fizyczna, a także rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, stanowią kluczowe elementy wspierające zdrowy rozwój psychiczny młodego pokolenia.