„Gdyby zaginęły wszystkie biblioteki, wszystkie galerye, wszystkie źródła, z których przyszłość kiedyś czerpać będzie mogła znajomość naszych czasów, a zachowały się trafem tylko ilustrowane karty pocztowe w tych czasach wydawane – wystarczyłyby one zupełnie do odtworzenia dziejów naszej z końca XIX, a początków XX w. europejskiej cywilizacji”.

Adam Łada-Cybulski, profesor Krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, 1910 r.

22 stycznia odbyło się pierwsze w 2020 r. spotkanie Klubu Poszukiwaczy Historii Niepołomic. Tym razem nie tylko dla pasjonatów historii, ale także dla kolekcjonerów pocztówek. Na spotkanie „Pocztówka z Niepołomic” przybyło więcej osób niż się spodziewaliśmy.

Rozpoczęliśmy od poznania historii kartki pocztowej, która jak się okazuje nie miała łatwego początku. W 1865 r. poczmistrz Berlina, Heinrich Stephan zaproponował wprowadzenie specjalnego kartonika dla otwartej korespondencji. Pomysł ten nie spodobał się wówczas dyrekcji Poczty Pruskiej, dopiero kiedy cztery lata później z podobną propozycją wystąpił Emanuel Hermann – profesor Uniwersytetu Wiedeńskiego została ona zaakceptowana. W ten sposób poczta austro-węgierska jako pierwsza wprowadziła kartę korespondencyjną, której jedna strona przeznaczona była na korespondencję, a druga miała znaczek i miejsce na adres. Mimo, że nowa usługa pocztowa budziła kontrowersje szybko zyskała popularność dzięki ułatwieniu przy wysyłaniu i dużo niższej cenie. W kolejnych latach kartkę pocztową wprowadzono również w innych krajach Europy i na świecie.

W Polsce była różnie nazywana – odkrytka, korespondentka, listówka, bezkopertka, jawka, niezalepka. Wreszcie w listopadzie 1900 roku Henryk Sienkiewicz zgłosił w konkursie na odpowiednik francuskiego wyrażenia oznaczającego kartkę korespondencyjną nazwę – pocztówka, która przyjęła się od razu.

W 1904 roku pojawiła się pierwsza karta pocztowa, na której całą jedną stronę zajmowała ilustracja, a na drugiej miał się zmieścić adres i krótka korespondencja, i tak jest do dzisiaj. Pocztówki przedstawiały: krajobrazy, widoczki miejskie, modę, reprodukcje dzieł sztuki, postacie historyczne.

W czasie środowego spotkania mieliśmy okazję podziwiać zbiory kolekcjonerów, m.in. założyciela Facebookowej strony „Pocztówka z Niepołomic”. Była też okazja do wymiany posiadanych kartek pocztowych, dzięki czemu zbiory regionalne niepołomickiej biblioteki wzbogaciły się o kilka nowych pozycji. Dla niektórych uczestników spotkanie stało się początkiem nowego hobby.

Biblioteka Publiczna oraz Fundacja Lepsze Niepołomice zapraszają niepołomiczan do udziału w spotkaniach Klubu Poszukiwaczy Historii Niepołomic w każdą trzecią środę miesiąca. Jeśli macie Państwo ciekawe informacje dotyczące historii naszego miasta, pomysł na kolejne spotkania, hobby lub wiedzę, którą chcielibyście się podzielić z innymi prosimy o kontakt: czytelnia@biblioteka-niepolomice.pl lub lepszeniepolomice@gmail.com.

Agnieszka Grab