Poprawiono dn.: 20.02.2024

W obliczu rosnących wyzwań związanych ze zmianami klimatycznymi i potrzebą transformacji energetycznej, społeczności na całym świecie poszukują nowatorskich rozwiązań. Jednym z obiecujących modeli, który wyrasta na horyzoncie, jest spółdzielnia energetyczna. To dynamiczne podejście do produkcji, dystrybucji i konsumpcji energii, które łączy siły społeczności lokalnej w dążeniu do zrównoważonej przyszłości energetycznej.

Spółdzielnie energetyczne to zrzeszenia osób lub podmiotów prawnych, którzy powołują je w celu zapewnienia sobie długofalowo dostępu do energii elektrycznej z własnych źródeł i tym samym — bezpieczeństwa energetycznego. Zyskują także na niższych kosztach energii, w porównaniu z cenami rynkowymi, a także ich przewidywalność w długim czasie. Dbają przy tym o środowisko i klimat, ponieważ spółdzielnie energetyczne mogą wytwarzać energię elektryczną tylko i wyłącznie ze źródeł odnawialnych. Mogą działać w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, biogazu oraz ciepła.

Celem tworzenia spółdzielni energetycznej jest zrzeszenie lokalnego społeczeństwa, jednostek samorządu terytorialnego lub działających na tym obszarze przedsiębiorców, aby budować nowe lub łączyć ze sobą już istniejące instalacje odnawialnych źródeł energii, wykorzystujących lokalne zasoby. Dzięki możliwości zrzeszenia się większej liczby podmiotów koszty budowy instalacji fotowoltaicznych mogą zostać rozłożone na wszystkich członków spółdzielni. Mogą tworzyć ją zarówno producenci jak i odbiorcy zielonej energii.

Założyciele spółdzielni to 10 osób fizycznych lub 3 osoby prawne, a jej działalność musi być prowadzona na terenie gminy miejsko-wiejskiej lub wiejskiej. Dopuszczalną opcją jest również połączenie ze sobą podmiotów na obszarze nie więcej niż trzech tego rodzaju gmin bezpośrednio sąsiadujących ze sobą. Podstawą prawną do podjęcia wszelkich działań jest m.in. ustawa OZE oraz ustawa Prawo spółdzielcze. Każdy ze członków spółdzielni, niezależnie od wysokości swoich udziałów ma jeden głos. Istotnym warunkiem dopuszczającym funkcjonowanie spółdzielni energetycznej jest moc zainstalowana elektryczna wszystkich instalacji OZE, która będzie w stanie pokryć minimum 70% potrzeb własnych spółdzielni energetycznej oraz jej członków. Wymóg ten jest złagodzony dla spółdzielni energetycznych, które do dnia 31 grudnia 2025 roku złożą wniosek o umieszczenie w wykazie spółdzielni energetycznych, prowadzonym przez Dyrektora Generalnego KOWR. W takim wypadku sprawność wytwarzania energii elektrycznej wszystkich instalacji odnawialnego źródła energii musi umożliwić pokrycie w ciągu roku nie mniej niż 40% potrzeb własnych danej spółdzielni i jej członków. Maksymalna moc wchodzących w skład spółdzielni wcześniej wspomnianych instalacji nie może przekroczyć 10 MW.

Jakie główne kroki należy podjąć, aby założyć spółdzielnie energetyczną?

Krok 1: Analiza i dobór członków

Krok 2: Utworzenie i podpisanie statutu spółdzielni

Krok 3: Rejestracja spółdzielni w Krajowym Rejestrze Sądowym

Krok 4: Budowa odnawialnych źródeł energii

Krok 5: Rejestracja w Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa

Krok 6: Zawarcie umowy z Operatorem Sieci Dystrybucji

Krok 7: Rozpoczęcie rozliczeń

Jednym z warunków obowiązujących w spółdzielni jest zawarcie umowy na sprzedaż energii wyłącznie z jednym sprzedawcą.

Co mogą dać nam spółdzielnie energetyczne?

  1. Poprawę jakości życia i sytuacji finansowej członków oraz ich rodzin.
  2. Korzystniejszy system rozliczeń za energię elektryczną.
  3. Zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego członków.
  4. Poprawę jakości środowiska naturalnego.
  5. Uniezależnienie się od zewnętrznych dostawców energii.
  6. Poprawę konkurencyjności i atrakcyjności inwestycyjnej regionu.

Spółdzielnia energetyczna to nie tylko nowy model zarządzania energią, to również ruch społeczny, który zdobywa na popularności, ale przede wszystkim to finansowa korzyść dla jej członków W dzisiejszych czasach, gdy środowisko naturalne i bezpieczeństwo energetyczne są priorytetami, spółdzielnie energetyczne stają się kluczowym elementem transformacji sektora energetycznego. Ich demokratyczny charakter, skoncentrowanie na odnawialnych źródłach energii i lokalne korzyści sprawiają, że stanowią one inspirujący wzór dla przyszłości energetyki, budując mosty ku bardziej zrównoważonemu i demokratycznemu społeczeństwu.